Manastir Sopoćani se nalazi kod Novog Pazara (15 km), na samom izvoru reke Raške. Po svom položaju je manastir i dobio ime – staroslovenska reč ''sopote'' označava izvore.

Manastir sa crkvom posvećenom Sv. Trojici podigao je kralj Uroš I oko 1255. godine sledeći graditeljski princip prethodnih nemanjičkih zadužbina. U vreme cara Dušana, oko 1340. godine, dozidana je spoljna priprata sa visokom kulom zvonikom.

Manastir je od 1698. pa sve do 1925. godine bio pust i u ruševinama ali je i pored toga veliki deo izvanrednog živopisa u potpunosti sačuvan.

Sopoćanske freske nastale su između 1263. i 1268. godine i predstavljaju ''dela najvišeg dometa u monumentalnom slikarstvu XIII veka ne samo u srednjovekovnoj Srbiji, nego i na celom području vizantijske umetnosti toga perioda''.

Slikarstvo naosa i oltara je vrhunac ''monumentalnog stila'' čije su karakteristike pre svega formati stojećih figura a zatim i dostojanstvo, uzvišenost i božanska lepota likova koju ističu pisci počev od nastanka u XIII veku kada govore o crkvenoj umetnosti.

Centralni prostor crkve Sv. Trojice je najveća i najbolja galerija remek dela koju ima Evropa.

Najpoznatija sopoćanska freska je svakako ogromno Uspenje Bogorodice na zapadnom zidu naosa, savršena u svojim kompozicionim i kolorističkim rešenjima. Na svetskoj izložbi u Parizu 1961. godine, ova freska je proglašena najboljim delom zidnog slikarstva nastalog u srednjem veku na tlu Evrope.

Sopoćanski likovi svojim položajem tela i izrazom unutrašnjeg života podsećaju na antičke uzore, čiji je uticaj do Srbije mogao dopreti preko vizantijske ''nikejske renesanse iz vremena Teodora II Laskarisa. To je period ''latinske vlasti'' u Carigradu u kojem je u vizantijskim centrima ostavljeno jako malo slikanog traga, pogotovu takvog kvaliteta, što dodatno doprinosi značaju i važnosti ovog živopisa.

Sopoćanske freske imale su naravno vrlo snažan uticaj na kasnije srpsko slikarstvo i služile kao uzor i ideal.

Manastir Sopoćani je pod zaštitom UNESCO od 1979. godine.

© PlanetaPutovanja